Truyện Kiều

Quyển Truyện Thúy Kiều này là một tác phẩm kiệt tác được viết bằng quốc âm của nước ta. Người trong nước từ kẻ ngu phu ngu phụ cho chí người có văn học, ai cũng biết, ai cũng đọc, mà ai cũng công nhận là hay. Một quyển sách có giá trị lớn lao như thế, nhưng ngặt nỗi vì các bản in ra có nhiều bản không giống nhau, rồi có người lại tự ý đem chữa đi chữa lại, thành ra càng ngày càng sai lầm thêm.

Mới đây, những bản in bằng quốc ngữ tuy có dễ đọc và dễ xem hơn trước, nhưng vẫn chưa thấy có bản nào thật chính đáng. Những điều sai lầm vẫn còn y nguyên như các bản chữ Nôm cũ, chữ quốc ngữ viết lại không được chuẩn xác, và những lời giải thích cũng chưa được kỹ càng lắm.

Nhận thấy điều đó, chúng tôi đã sưu tầm các bản cũ rồi đem so sánh với các bản mới để hiệu chỉnh lại sao cho gần được như nguyên văn. Chúng tôi cũng hết sức tìm tòi đầy đủ các điển tích để chú thích rõ ràng, giúp mọi người đọc đều có thể hiểu và không phải hoài nghi điều gì.

Hiện nay, tập nguyên văn do chính tác giả sáng tác thì không còn tìm thấy nữa, mà chỉ tồn tại hai bản khác nhau ít nhiều, bao gồm bản Phường in ở phố Hàng Gai, Hà Nội và bản Kinh do vua Dực Tông triều đình nhà Nguyễn đã cho chỉnh sửa.

Bản Phường chính là bản do ông Phạm Quý Thích đem khắc và in ra trước tiên. Ông hiệu là Lập Trai, người làng Huê Đường, nay đổi là làng Lương Đường, thuộc phủ Bình Giang, tỉnh Hải Dương. Ông đỗ tiến sĩ vào cuối thời Lê và là bạn đồng thanh đồng khí với tác giả, nên khi truyện này vừa hoàn thành, tác giả đã đưa cho ông xem. Chắc chắn bản này cũng có qua vài lần sửa đổi một vài câu, nhưng xét về lời văn thì chỗ nào cũng mang một giọng điệu thống nhất. Do đó, chúng tôi cho rằng việc lấy bản Phường làm cốt lõi thì có lẽ sẽ không sai lầm là mấy.

Còn những chỗ mà bản Kinh có sự thay đổi khác biệt, hoặc những câu thơ về sau bị người ta sửa đổi, chúng tôi đều đặt ở phần phụ lục phía dưới để độc giả tiện theo dõi và tự mình cân nhắc hơn kém. Thêm vào đó, đối với một vài chữ mà người ta muốn thay đổi nhưng lại không khớp với các bản Nôm cũ, chúng tôi cũng ghi chú rõ ràng ở bên dưới chứ tuyệt đối không tự tiện thay đổi nguyên văn. Chủ ý cao nhất của chúng tôi là giữ gìn cho đúng với các bản cũ chứ không có ý định làm cho hay hơn.

Bộ Truyện Thúy Kiều này ban đầu được tác giả đặt tên là Đoạn trường tân thanh. Về sau, nghe đâu ông Phạm Quý Thích đã đổi lại tên thành Kim, Vân, Kiều tân truyện. Thế nhưng, trong toàn bộ câu chuyện chỉ có Thúy Kiều mới là nhân vật chính, còn Kim Trọng và Thúy Vân đều là các vai phụ. Nếu đặt tên như vậy e rằng không hợp lẽ. Hơn nữa, theo thói quen lâu đời của nhân dân thường gọi là Truyện Kiều, chi bằng chúng ta cứ theo thói quen ấy mà đặt tựa đề là Truyện Thúy Kiều, rồi ở bên dưới ghi thêm tên cũ là Đoạn trường tân thanh để bày tỏ ý nghĩa giữ gìn cổ xưa.

Tuy nhiên, đó mới chỉ là bàn về phần hình thức bên ngoài. Còn đối với phần tinh thần và giá trị văn chương bên trong của tác phẩm, sau này chúng tôi sẽ đem những ý kiến riêng của mình để bày tỏ rõ hơn, họa may có thể đóng góp chút ít phần hữu ích cho người đọc. Vì vậy, trước hết chúng tôi xin được lược thuật qua lịch sử của tác giả để độc giả hiểu rõ nhà văn là người như thế nào.

Thông tin chi tiết